ویرایش:
یکشنبه، 26 خرداد 1398
آخرین اخبار
گفتگو
12:54 - 1398/3/20

برگزاری کارگاه فیلم‌سازی با موضوع تولید فیلم هنری در خانه هنرمندان؛ محمدمهدی عسگرپور:سینمای هنری ضامن سینما است

کارگاه فیلم‌سازی با موضوع تولید فیلم هنری یکشنبه ۱۹ خرداد در خانه هنرمندان برگزار شد. در این نشست محمدمهدی عسگرپور کارگردان و تهیه‌کننده و ژان وان دولد کارگردان فیلم «ارتش خاموش» حضور داشتند.

به گزارش سایت هنروتجربه، محمدمهدی‌عسگرپور در ابتدای این کارگاه عنوان کرد: «خوشحالم که موسسه هنروتجربه هفته فیلم اروپایی را به راه انداخت و اتفاق خوبی را رقم زد و همزمان با تهران در شهرهای مختلف هم نمایش فیلم و کارگاه برگزار می‎شود. من چون در برنامه‌های هنروتجربه در شهرهای دیگر بودم می‌دانم که استقبال در اصفهان شیراز و تبریز بیشتر از تهران است. شاید چون تعداد این جلسات در تهران بیشتر است، استقبال از آن‌ها به مراتب کم‌تر از دیگر شهرها است.»

او در ادامه صحبت‌هایش به موضوع این کارگاه تولید فیلم هنری اشاره داشت: «طی دو ، سه دهه اخیر درباره سینمای هنری در ایران زیاد گفته شده است. در دنیا هم سینمای تجاری از هنری از هم جدا هستند و نمونه‌ سینمای تجاری استودیوهای هالیوود است. مخاطبان سینما در همه جای دنیا وجه مشترکی باهم دارند و بخشی از آن‌ها طرفدار جریان اصلی و صنعت سینما هستند اما همه مخاطبان سینما در این بخش جمع نشده‌اند و گروهی هم طرفدار سینمایی از نوع دیگر هستند.»

محمدمهدی عسگرپور:ما در اکوسیستمی هستیم که بخش هنری و بخش تجاری سینما باید بدون مزاحمت کار خودش را انجام دهد. از نظر من ایران بهشت فیلم‌سازان فیلم اول است، چون واقعا ساخت فیلم اول در همه جای دنیا سخت است و بخش گسترده سینمای هنری ما را این فیلم‌سازان جوان تشکیل می‌دهند
این کارگردان عنوان کرد: «در سال‌های دور استودیوهای فیلم‌سازی در امریکا شکل گرفت. این آثار برمبنای الگوهای تکرارشونده‌ای ساخته شدند که جذاب هستند اما قرار نیست نکته تازه‌ای عرضه کنند. در بعضی کشورها ۹۵ درصد سینما را این نوع سینما اشغال کرده است و مقدار باقیمانده آن سینمای دیگری شبیه هنروتجربه است. البته در خارج از کشور متوجه شدم، بخشی از این اسامی را پخش کننده‌ها تعیین می‌کنند. در کشور ما این دسته‌بندی خیلی شکل نگرفته است چون فیلم‌های خارجی اکران نمی‌شود.»

او سپس با تاکید براین نکته که:« ما هم‌چنان در دوره بی‌ثباتی در زمینه تقسیم بندی فیلم‌ها هستیم.»توضیح داد:« فیلم هنری هم می‌تواند فحش تلقی شود و از طرفی هم افتخار است. اما آنچه که ضامن سینما است، سینمای هنری است. ما در اکوسیستمی هستیم که باید بدون مزاحمت این دو بخش کار خودش را انجام دهد. از نظر من ایران بهشت فیلم‌سازان فیلم اول است، چون واقعا ساخت فیلم اول در همه جای دنیا سخت است و بخش گسترده سینمای هنری ما را این فیلم‌سازان جوان تشکیل می‌دهند.»

عسگرپور در بخش دیگری از صحبت‌هایش درباره شرایط فعلی تولیدات سینمای ایران هم گفت:«جریان اصلی سینمای ایران معلوم نیست چگونه است و هردفعه به سویی سوق می‌کند. امروز جریان اصلی سینمای ما کمدی است اما در آشفتگی قرار داریم و هر فیلمی می‌تواند به هردو بخش سینما تعلق داشته باشد. بخشی از فیلم‌ها به کلیشه‌ها وفادار هستند اما تماشای این کلیشه‌ها و تعقیب وگریزها لذت بخش است. آن بخشی از سینما که پیرو این الگوها نیست، وجه هنری دارد. نمونه‌اش فیلم «ارتش خاموش» است که بسیار خوش ساخت بود. این فیلم وضع بینابینی دارد که‌ بخشی از آن شبیه سینمای هنری بود اما بخش‌هایی مانند تعقیب و گریزها مانند فیلم‌های هالیوودی بود.»

در ادامه این نشست، ژان وان دولد ضمن تشکر از میزبانی هنروتجربه و اکران فیلم «ارتش خاموش» در تهران و شهرهای مختلف عنوان کرد: «به عنوان یک فیلم‌ساز خیلی خوش‌شانس هستم چون بینندگان را دوساعت در تاریکی نگه می‌دارم که به حرفم گوش کنند. همسرم این‌قدر به حرفم گوش نمی‌دهد. من به عنوان یک فیلم‌ساز خوش شانس درک کردم که فیلم باید یک معنایی را تداعی کند. اما این را هم می‌دانم که باید تماشاگر هم داشته باشم. یعنی باید اصول سرگرم کردن و مجاب کردن مخاطبان را هم بلد باشم.»

او ضمن مقایسه سینما و فوتبال گفت: «سال ۱۹۷۴ تیم ملی هلند به آلمان باخت. وقتی احساسات مردم را می‎دیدم که گریه می‎کردند از خودم پرسیدم چه حسی وجود دارد که مردم این‌جور احساساتی می‌شوند. این‌جا فهمیدم که هر فیلم یک بازی است و باید قوانین آن را برای مخاطب توضیح داد تا با آن رابطه برقرار کنند. فهمیدم که از اصول بازی می‌شود یاد گرفت که چه طور باید این عناصر را به کار برد. همذات پنداری، نیروی مخالف و موانع برای رسیدن به آن هدف مهم‌ترین عناصر فیلم هستند.»

این کارگردان در ادامه این بحث از همذات پنداری به عنوان مهم‎ترین عنصر فیلم نام برد:«زمانی که درک وجود داشته باشد فیلم فهمیده شده است. مثلا وقتی دونفر به هم بخندند یعنی همدیگر را درک کردند. وقتی عناصر سینما را فهمیدم باید بدانم فیلم من قرار است چه پیامی را منتقل کند؟ پس باید حرفی برای گفتن در فیلم وجود داشته باشد. فیلم‌سازی کاری پر مشقت است که اگر فیلم فقط برای پول و مادیات ساخته شود، دلسردمان می‌کند.»

در بخش دیگری از این نشست ژان وان دو لد درباره انگیزه ساخت«ارتش خاموش» صحبت کرد: «من بااستفاده از الگوهای داستان‌گویی رایج در فیلم‌هایم مشکل ندارم چون برای مخاطب فیلمم ایجاد علاقه می‌کند. برای من داستان فیلم «ارتش خاموش» مهم بود. این فیلم داستان بچه‌هایی بود که به هیولا تبدیل شده بودند. هیچ کودکی دوست ندارد عضو ارتش شود و دیگری را بکشد. پس چه شد که این‌ها مجرم جنگی شدند؟ چون بزرگ‌ترها آن‌ها را شست‌وشوی مغزی دادند. این پیامی بود که خواستم منتقل کنم و خودم را خدمتگزار آن پیام دانستم.»

ژان وان دو لد:به عنوان یک فیلم‌ساز خوش شانس درک کردم که فیلم باید یک معنایی را تداعی کند. اما این را هم می‌دانم که باید تماشاگر هم داشته باشم. یعنی باید اصول سرگرم کردن و مجاب کردن مخاطبان را هم بلد باشم
این کارگردان تاکید کرد:«کارگردان مهم‌ترین آدم در جهان و فیلم نیست. این داستان است که کار می‌کند. خیلی‌ها با دیدن یک پلان از فیلم می‌گویند این فیلم متعلق به تارانتینو است اما من نمی‌خواهم شخصیتم در فیلم‌هایم وجود داشته باشد. می‌دانستم برای این موضوع باید خیلی تحقیق کنم و همه داستان را از خود آنهایی شنیدم که درگیر آن بودند. آن‌ها بچه‌ها را مجبور می‌کنند اقوام‌شان را جلو روستا‌ی‌شان بکشند. حتی اگر این کودکان بخواهند ارتش را ترک کنند نمی‌توانند به خانه‌شان برگردند چون پدر و مادرشان را کشته‌اند.»

او اضافه کرد:«چرا جهان واکنشی به این ماجرا نشان نداد و میلیون‌ها آدم در اوگاندا ربوده شدند، چون در رگ بچه‌ها خون بود نه نفت. پس دفاع از این بچه‌ها برای هیچ کشوری منفعت نداشت و فقط جان بچه‌های سیاه گرفته شد. اقتصاد علنا و رسما فرماندهی جهان را برعهده دارد. اما در این میان ماجرای خطرناک این است که این بچه‌ها با این خشونت بزرگ می‎شوند و حتما دوباره در آن‌ها عود می‎کند.در حالی که این روند باید متوقف شود. من خواستم این پیام را به مخاطب عام و روشنفکرتر بدهم.»

در ادامه این نشست از این کارگردان در مورد چرایی تهیه دو نسخه متفاوت فیلم‌ با دو پایان‌بندی سوال شد.او توضیح داد:«در یک نسخه به مخاطب عام از طریق پایان‌بندی و موسیقی و…‌‌ کمک کردم.اما برای مخاطبان هنری هم جایگاهی قائل بودم و موسیقی را در نسخه هنری فیلم حذف کردم. مخاطب هنری دوست ندارد، بازی‌های روانی و احساسی در فیلم اعمال شود. برای پایان‌بندی فیلم هم ابتدا با بازیگران اوگاندایی صحبت کردم و از آن‌ها پرسیدم پایان خوش یا تلخ را برای این نیروی شر فیلم می‌پسندید؟ یکی از بازیگران که از بین بچه‌ها بود گفت که البته باید کشته شود و شخصیت منفی نباید پایان خوشی داشته باشد. بعد از آن با یک منتقد معروف فرانسوی صحبت کردم که گفت بدی نباید ازبین برود چون شر در دنیا وجود دارد‌. بعد از نمایش فیلم در جشنواره کن، وقتی از سالن بیرون آمدیم،همه به من تبریک ‎گفتند و بعد هم جشن‎شان را برگزار کردند. اما ده هزار مایل آن طرف‌تر هنوز همان اتفاقات تلخ در جریان بود. ما نسخه‌ای که پایان‌بندی خوبی داشت و شر در آن کشته می‌شد را در اوگاندا نمایش دادیم.»

در بخش دیگری از این نشست هم پرسشی در مورد نحوه کار با بازیگران فیلم مطرح شد،ژان وان دو لد در این‎باره عنوان کرد: «فلسفه من دربازی گرفتن این است که مخاطب باید در پایان گریه کند نه بازیگرها. این مخاطب است که باید عواطف را دریابد نه بازیگر. اما بازیگر شخصیت اصلی هلندی فیلم یک مشکل بزرگ داشت که می‎خواست احساساتش را بروز دهد. البته او تنها بازیگر فیلم است که در واقع حرفه اصلی‎اش خوانندگی است اما اوگاندایی‌ها همه نابازیگر بودند.»

در پایان این نشست نکاتی هم در مورد وجه مستندگونه فیلم مطرح شد،کارگردان«ارتش خاموش» در این زمینه گفت: «برای من جنبه مستند فیلم این بود که چه طور بچه‌ها می‌توانند به هیولا تبدیل شوند. در اینجا می‌خواهم از مشکلات این کار بگویم. برای پایان‌بندی فیلم یک کلاس می‌خواستم با ۳۰ دانش‌آموز اما مدیرمدرسه اوگاندا گفت کلاس‌های ما بیش از ۱۲۰ دانش‌آموز دارند. حتی این مدیر بابت ظلم و تلخی‎ای که این داستان در خودش دارد از من عذر خواست. من گفتم عذرخواهی نکن. ۷۵ سال پیش جنگ جهانی رخ داد و وخامت آن وحشتناک‌تر از این‌ بود اما او از جنگ جهانی دوم خبر نداشت. پس خوب است که تاریخ و سایه‌های تاریک تاریخ را بشناسیم.»

سومین دوره هفته فیلم اروپایی با مشارکت گروه سینمایی «هنروتجربه» و اوینیک ایران (موسسات ملی فرهنگی اتحادیه اروپا) از ۱۸ خرداد آغاز شده و ۲۷ خردادماه همزمان در هشت شهر ایران ادامه دارد.طی روزهای برگزاری این رویداد هنری برپایی شش کارگاه‌ تخصصی در شهرهای تهران،مشهد،تبریز،اصفهان،شیراز تدارک دیده‌شده است.   
گفتگو

گزارش

خبر

گفتگو

ترجمه

  • هشدارهاي پيونگ يانگ موجب اصلاح فیلم "مصاحبه" شد

    فيلم "مصاحبه" ست روگن كه در آن به ترور كيم جونگ اون رهبر كره شمالي پرداخته شده است، مورد انتقاد شديد حاكميت اين كشور قرار گرفت به گونه اي كه آمريكا و سازندگان اين فيلم را تهديد کرده و به آن ها هشدارهايي جدي در خصوص اكران "مصاحبه" دادند كه در نهايت اين هشدارها باعث شد تا اصلاحاتي در فيلم اعمال گردد.
  • ماريون كوتي يار از فرانسوی ها انتقاد فرهنگی کرد!

    ماريون كوتي يار، بازيگر سرشناس فرانسوي هاليوود و برنده اسكار، در يك مصاحبه كوتاه با مجله انگليسي "styliste" رفتار هم وطنان خود را در قبال ديگر مردم جهان زير سؤال برد و آرزو كرد بتواند به ساكنان كشور فرانسه درس كوچكي در باب آداب داني بياموزد.
  • فشار بر هنرمندان معترض به جنایات رژیم صهیونیستی در غزه

    خاوير باردم و همسرش پنلوپه كروز زوج بازيگر سرشناس اسپانيايي هاليوود در پي اعتراضات و انتقادات تندشان در دفاع از مردم بي گناه غزه و درخواست از جامعه جهاني براي محكوم كردن رژيم صهيونيستي، متحمل فشارهاي زيادي از سوي لابي هاي صهيونيستي شدند؛ به حدي كه مجبور به توضيح و تغيير سخنان خود شدند.