علیرضا تابش: صندوق سرمایه‌گذاری فیلم به رونق اقتصادی سینما کمک می‌کند

13:52 - 1397/4/14
مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی با اشاره به تلاش‌های صورت گرفته برای راه‌اندازی صندوق سرمایه‌گذاری فیلم در بورس گفت: با راه‌اندازی این صندوق، بخشی از مشکلات اقتصادی سینما در فضایی رقابتی حل می‌شود و به رونق اقتصادی سینما کمک می‌کند.

 به گزارش روابط عمومی بنیاد سینمایی فارابی، علیرضا تابش در برنامه رادیویی «اقتصاد حوالی فرهنگ» اظهار کرد: هنر سینما به دلیل پیچیدگی های زنجیره تولید، در قیاس با سایر هنرها در کشور ما و سایر کشورها هنر صنعتی است. شعار اصلی ما در این دوره از مدیریت سینما «ورود به بازارهای جهانی است» و برای تحقق این مهم باید پیش فرض‌هایی را در سینمای ملی محقق کنیم که یکی از آنها حرفه‌ای مداری است.

وی ادامه داد: این امر شالوده اساسی اقتصاد سینما است. سینما در قیاس با سایر هنرها، هنری گران است و هزینه تولید در این هنر در قیاس با سایر آثار هنری گرانتر است. هرچه در سینما اصول حرفه‌ای بیشتر رعایت شود و عوامل حرفه‌ای در این حرفه مشغول باشند جنبه‌های مالی و حرفه‌ای دقیق‌تر رعایت و اثر فاخر می‌شود.

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی تاکید کرد: متاسفانه یکی از چالش‌های بزرگ سینمای ما «عدم شفافیت در مسیر تولید» است. همزمان با این نقصان‌ها، در سینما فرصت‌هایی را داریم. در بازار بورس شاهد رونق هستیم و یکی از راه‌هایی که می‌توانیم در کشورمان انجام دهیم حضور فیلم‌های ایرانی در بازار بورس است.

تابش تصریح کرد: مقدمات این امر فراهم شده و امیدوارم شاهد صدور موافقت اصولی تاسیس یک صندوق سرمایه‌گذاری برای سینما در بورس باشیم.

وی تصریح کرد: ورود سینما به بورس با ۸۰ سال تاخیر در کشورمان انجام می‌شود؛ این امر در آمریکا و آلمان انجام شده و نقدینگی سینما به دست مردم می‌تواند تامین شود. با کارشناسان اقتصادی جلسات مختلفی در این زمینه داشتیم و امیدوارم با تاسیس صندوق سرمایه‌گذاری فیلم، بتوانیم بخشی از نیازهای اقتصادی سینمایی را تامین کنیم و در عین حال به مبانی فرهنگی نیز توجه داشته باشیم.

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی عنوان کرد: در دهه ۹۰ در دوره‌ای که مسولیت فارابی را پذیرفتم این بحث را مطرح کردیم که همزمان با تحولات سینمای دیجیتال در دنیا باید در حمایت های فارابی تغییر و تحول ایجاد کنیم؛ بخش خصوصی رشد خوبی داشته و امروز تجهیزات و ادوات در بخش خصوصی وجود دارد و لزومی ندارد فارابی رقیب بخش خصوصی در کرایه تجهیزات سینمایی باشد.

تابش گفت: ما با تجدید ساختار یکی از معاونت‌های بنیاد سینمایی فارابی که پشتیبانی فنی از سینما می‌کرد، آنرا منحل و وسایلش را به بخش خصوصی واگذار کردیم و به جای این بخش، مدیریتی در فارابی ایجاد شده که دغدغه اقتصاد سینما را دارد و به بازار سینما از ابعاد مختلف فکر می‌کند.

وی افزود: طبق مصوبه اخیر هیات امنای فارابی، در تجدید ساختار بنیاد و بازنگری آن، موظفیم ارتباط این مدیریت را با بخش‌های دیگر در بنیاد مشخص کنیم و شرح وظایفش را بنویسم.
مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی توضیح داد: عده ای متاسفانه هنوز با تفکر آنالوگ، فیلم دیجیتال می‌سازند. در دوره دیجیتال هستیم و با شکاف دیجیتالی در اقتصاد سینما و تکنولوژی‌های سینمایی روبرو هستیم.

تابش ادامه داد: در دوره جدید مدیریت سینما، تامین مالی به شیوه جدید و شرکت سرمایه‌گذاری فیلم را در بورس حمایت می‌کنیم تا راه‌اندازی شود و شاهد سرمایه‌گذاری مردم در تولید فیلم‌های سینمایی باشیم.

وی تاکید کرد: پروژه‌های سینمایی زیادی داریم که با مشکل تامین مالی برای تولید روبرو هستند و سازندگان برای به سرانجام رسیدن این آثار به سراغ نهادهای مختلف از جمله حوزه ‌هنری سازمان تبلیغات اسلامی، شهرداری تهران، سپاه پاسداران، بسیج و دیگر نهادهای ذی ربط می‌روند. نهادهایی که بر اساس ماموریت‌ها به تولید این فیلم‌ها کمک می‌کنند اما بودجه همه این نهادها برای فیلم‌های سینمایی کافی نیست و این صندوق سرمایه‌گذاری می‌تواند به سینما کمک کند تا پروژه‌ها در حالتی رقابتی و شفاف، تامین مالی شوند.

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی اظهار کرد: صندوق‌های ریسک پذیر در اقتصاد ما و کشورهایی که از طریق بورس سرمایه‌گذاری می‌کنند تعاریف خاص خود را دارند و ما در یک سبد طراحی شده برای چند فیلم می‌توانیم در یک صندوق سرمایه‌گذاری فیلم پذیره نویسی داشته باشیم و افراد سرمایه‌گذار در تولید فیلم سرمایه‌گذاری کنند.

تابش عنوان کرد: کسی که پروژه خود را در بورس سرمایه‌گذاری می‌کند باید ملزم باشد که شفاف هزینه‌های خود را اعلام کند و در موعد مقرر فیلم اکران شود و بازگشت اقتصادی داشته باشد.

وی گفت: بُعد دیگر کار ما توجه به شکاف دیجیتالی است. بجای اینکه ابزار و ادوات سینمایی در اختیار سینماگران بگذاریم با تاسیس صندوق سرمایه‌گذاری فیلم، تامین پروژه‌های سینما را با مشارکت مردم داریم.

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی افزود: دیجیتال، سینمای دنیا را تحت تاثیر قرار داده و در حوزه سی جی آی اتفاقات با اهمیتی رخ داده که اگر بخواهیم با رقبای خارجی رقابت کنیم باید از این فناوری‌ها به خصوص در فیلم‌های فاخر استفاده کنیم و با زبان جهانی در سینمای دنیا رقابت کنیم.
تابش در ادامه از ایجاد «کارگروه فناوری های نوین صنعت تصویر» در بنیاد سینمایی فارابی به منظور حمایت از بخش خصوصی خبر داد و یادآور شد: با بخش خصوصی رقابت نمی‌کنیم بلکه از این بخش حمایت می‌کنیم تا بتوانند خود را به دانش و فناوری‌های روز در این حوزه تجهیز کنند.

وی با اشاره لزوم گفت وگو درباره برنامه جامع تحول سینما توضیح داد: سلسله گفت‌وگوهای سینمایی را در این زمینه در بنیاد سینمایی ترتیب دادیم و رسانه‌ها هم می‌توانند در کنار جلسات گفت و شنودی که در فارابی یا خانه سینما برگزار می‌شود به ما کمک کنند.

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی تاکید کرد: برنامه جامع سینما که ابعاد مختلفی دارد که شامل تحقق «نهضت تولید محتوا» در سینما و یا «ورود ایران به بازار جهانی سینما» با هدف کسب سهم بیشتر از بازارهای جهانی می‌شود. ایران در جشنواره‌های معتبر سینمایی حضور دارد اما سهم بیشتری باید از اقتصاد سینما عاید هنر صنعت سینما در کشورمان شود.

تابش گفت: متناسب با این تغییرات، در عرصه فرهنگ و هنر در دنیا ما نیز باید بتوانیم در حوزه اقتصادی و فرهنگی رشد کنیم و همه تلاش ما در سینما این است که اقتصاد را متناسب با نیازهای روز سینما همراه کنیم .

ابراهیم داروغه‌زاده معاون ارزشیابی و نظارت بر آثار سینمایی نیز درباره اقتصاد سینما اظهار کرد: یکی از فاکتورهایی که به رشد اقتصاد سینما کمک می‌کند تعداد سالن‌های سینما است. هرچه شهرهای ما از سالن‌های با کیفیت برخوردار باشند مردم اقبال بیشتری به فیلم‌ها دارند.

وی اظهار کرد: همچنین باید از امکانات دیگر در عرضه آثار سینمایی از جمله DVD و VOD ، فروش ماهواره‌ای استفاده کنیم. ارتباط بیشتر با آحاد مردم از دیگر مولفه‌های اقتصادی است باید فیلمساز نیاز مخاطب را دریافت و در فیلم‌های خود آن را بروز و ظهور دهد.

معاون ارزشیابی و نظارت بر آثار سینمایی تاکید کرد: باید تعداد بیشتری فیلم با نگاه‌های بیشتری در چرخه تولید و اکران قرار گیرد. سینمای خود را باید به صنعت برسانیم و به نیازهای سخت افزاری و نرم افزاری را برآورده کنیم به خصوص در بحث جلوه‌های بصری باید به فناوری‌های روز نزدیک شویم.

داروغه زاده ادامه داد: ثبات مدیریت و برنامه‌های بلند مدت در حوزه فرهنگ امری ضروری است؛ اگر ثبات و برنامه استراتژیک وجود داشته باشد به توسعه پایدار می‌رسیم.
وی گفت: این توسعه در بازساری و نوسازی سالن‌های سینمایی از چند سال پیش آغاز شده و در حال افزایش است و امیدواریم در حوزه‌های دیگر نیز به ثبات برسیم و رشد پایدار را محقق کنیم.

*نگاه کارشناسان

علی اصغر کشانی کارشناس سینما نیز در این باره اظهار کرد: سینما با دو شاخه هنری و تجاری تعریف می‌شود و نزدیکی این دو موجب موفقیت فیلم‌های سینمایی در اکران می‌شود و مخاطبان بیشتری این نوع آثاری را دیده‌اند.

وی ادامه داد: سینمای ایران از قدیمی‌ترین هنرها در دنیا است و این هنر ۵ سال پس از اختراع دوربین وارد ایران می‌شود و سینما در کشورمان جز پیشروترین هنرها در دنیا است و این سابقه موجب اهمیت هنر هفتم در ایران می‌شود.

این کارشناس امور سینمایی با بیان اینکه سینما فراز و فرودهای مختلفی داشته عنوان کرد: هر کالایی باید زمینه عرضه داشته باشد؛ این فاکتوری مهم برای اقتصاد سینما است و باید فیلم‌هایی ساخته شود که مخاطب پسند باشد و با توجه به دولتی بودن آثار مخاطب در نظر گرفته نشده و بازگشت سرمایه برای فیلمساز اهمیتی پیدا نمی‌کند.

کشانی ادامه داد: اگر این روند اصلاح نشود بر اقتصاد سینمای ایران اثر منفی می‌گذارد.

وی عنوان کرد: ما با بودجه دولتی کار می‌کنیم و تنها بُعد فرهنگی آثار را در نظر می‌گیریم در صورتی که در آمریکا بعد میهن پرستی و تبلیغات فرهنگی نیز در کنار بازگشت سرمایه درنظر گرفته می‌شود .

محمدعلی حسین نژاد نویسنده و پژوهشگر نیز یادآور شد: اقتصاد سینمای ایران ربطی به فروش میلیاردی فیلم‌ها ندارد. ممکن است درآمد ناشی از سرمایه‌گذاری در یک فیلم با فروش میلیاردی بازگشت داشته باشد اما در کلیت مشخص نیست سرمایه های صرف شده برای ساخت فیلم ها بازگشت داشته باشند.

وی ادامه داد: کلیت اقتصاد صنعت سینمای یک کشور را زمانی می‌توان درست ارزیابی کرد که زنجیره آن تکمیل و عوامل بیرونی در آن کمتر دخالت نداشته باشد. این یک مفهوم کلی است. اقتصاد یک زنجیره است که شامل سرمایه‌گذاری، تولید، بازریابی و توزیع می‌شود.

این پژوهشگر تاکید کرد: امروز در ایران آنچه در زنجیره اقتصاد سینما مورد توجه قرار می‌گیرد بیشتر سرمایه‌گذاری در تولید است و نسبت تولید و بازار عرضه وجود ندارد. حلقه تولید فربه بوده و دیگر حلقه‌های صنعت سینما یا وجود ندارد و یا معیوب و ناقص است.

حسین نژاد افزود: سینمای ایران تولید محور است. گردش اقتصادی سینمای ایران مطلوب نیست. تولید در این سینما با بازار تناسب ندارد . در سال ۱۰۰ فیلم تولید می‌شود و بخش زیادی از این فیلم‌ها امکان عرضه پیدا نمی‌کنند .

وی تصریح کرد: بازار ما کوچک است و در این زمینه برنامه ریزی نمی‌شود در حالی که مشتریان بالقوه سینمای ایران زیاد هستند اما در این زمینه مدیریت لازم انجام نمی شود.
ناصر ریحان صفت مدیر تولید نیز در این باره گفت: در ۱۰ سال اخیر وضعیت اقتصاد سینمای ایران بهتر شده زیرا سالن بیشتر شده است. تلفیق سالن‌های سینمایی و تجاری اتفاق خوبی بود. باید تولید خوب و در عین حال بازار مناسب داشته باشیم.

وی افزود: فیلم‌های زیادی ساخته می‌شود اما امکان اکران ندارند. معمولا فیلم‌هایی موفق به اکران شدند که تهیه کنندگان آنها ارتباط خوبی با ارگان‌های پخش داشتند.
ساسان سالور تهیه کننده سینما نیز در این باره اظهار کرد: فروش های میلیاردی برای خواص اتفاق می افتد و زمانی می‌توانید بگویید این فروش در اقتصاد سینما اثرگذار است که در کلیت اتفاق بیفتد در حالی که هر سال ۵ فیلم شامل اقبال عمومی می‌شوند.

وی ادامه داد: در آمریکا و اروپا زمانی که تهیه کننده فیلمی را تهیه می‌کند می‌داند که فیلمش در دو هزار سالن اکران می‌شود. باید برای همه فیلم‌ها شرایط متعادل ایجاد شود و برای ۱۰۰ فیلم سالن سینمایی امکان نمایش عمومی داشته باشیم اما با ۶ سرگروه چگونه می‌توانیم این فیلم‌ها را اکران کنیم؟

کامبوزیا پرتوی نیز درباره اقتصاد سینما گفت: به اقتصاد در سینما بسیار کم توجه می‌شود. در امریکا سینما یک صنعت است و برای آن ابزار تولید می‌کنند اما در ایران عده‌ای سعی می‌کنند این حرفه را به عنوان صنعت جا بزنند و عده‌ای نقطه مقابل هستند و وزارت فرهنگ نیز در راه تعریف سینما به مثابه صنعت یا هنر مانده است.

وی تاکید کرد: امروز برای این چرخه هنر صنعت دائم به فکر جذب سرمایه هستند. اخیرا رییس سازمان سینمایی پیشنهاد شراکت سینما در بورس را داده که اتفاق خوبی خواهد بود.
کارگردان فیلم کامیون تاکید کرد: خوب و یا بد فروختن فیلم تنها به اثر بر نمی‌گردد. معضل اصلی فیلم‌ها تعداد سینما است. جای برنامه‌ریزی کردن برای سینما به عنوان محل نمایش، خالی است و نمی‌توان فیلم را هر جایی نمایش داد.

مهدی داوری از تهیه کنندگان سینما نیز افزود: بودجه‌های دولتی اگر در سینما کمرنگ شود و اقتصاد به بخش خصوصی سپرده شود چرخه اقتصادی ما راه می‌افتد.

وی ادامه داد: موضوعاتی برای ساخت در سینما وجود دارد که دولت‌ها باید حمایت کنند اما چرخه تولید باید به بخش خصوصی سپرده شود تا سرمایه‌گذار بداند شرایط چگونه است.

این تهیه کننده سینما یادآور شد: طرح و برنامه جامع اقتصادی سینما درست رسانه‌ای نشده است و من اطلاعات جزیی درباره این طرح ندارم. باید همه نظرات را جمع کنیم تا برنامه جامع ارائه شود. برنامه ارائه شده کامل نیست. امروز سینمادار درباره اکران یا عدم اکران یک فیلم می‌گیرند و بر اساس ارتباطات خود، فیلم‌های نزدیکان خود را اکران می‌کنند و برخی آثار مجال ارائه پیدا نمی‌کنند و باید این امر در برنامه جامع سینما درنظر گرفته شود.